Zaparcia — co warto wiedzieć
Zaparcia to jedna z najczęstszych dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Do potwierdzonych czynników, które mogą się do nich przyczyniać, należą m.in.: zbyt małe spożycie błonnika, niewystarczające nawodnienie oraz zbyt mała aktywność fizyczna [1].
Suplementacja błonnikiem — co mówią wytyczne
Wspólne kliniczne wytyczne American Gastroenterological Association i American College of Gastroenterology (2023) dotyczą konkretnie suplementacji błonnikiem (fiber supplementation) w leczeniu przewlekłych zaparć czynnościowych. Zalecenie ma charakter warunkowy, oparty na dowodach o niskiej lub bardzo niskiej pewności [2]. Suplementacja błonnikiem może być rozważana jako opcja pierwszego wyboru, zwłaszcza u osób o niskim spożyciu błonnika w diecie [2]. Wśród ocenianych suplementów (babka jajowata/psyllium, metyloceluloza, otręby, inulina) najwyraźniejszy sygnał skuteczności dotyczył konkretnie babki jajowatej (psyllium) — dane dla otrębów i inuliny są bardziej ograniczone [2]. Przy zwiększaniu spożycia błonnika zaleca się odpowiednie nawodnienie; częstym efektem ubocznym są wzdęcia i gazy [2].
Nawodnienie i aktywność fizyczna
Odpowiednie nawodnienie oraz regularna aktywność fizyczna są ogólnie zalecane dla zdrowia. WHO rekomenduje dorosłym co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo [3].
Kiedy skonsultować się z lekarzem
Według amerykańskiego NIDDK należy zgłosić się do lekarza, jeśli objawy nie ustępują mimo domowej opieki lub występuje rodzinna historia raka jelita grubego bądź odbytnicy. Należy zgłosić się do lekarza natychmiast, jeśli zaparciu towarzyszy: krwawienie z odbytu, krew w stolcu, stały ból brzucha, niemożność oddania gazów, wymioty, gorączka, ból w dolnej części pleców lub niezamierzona utrata masy ciała [1].
Źródła
[1] NIDDK (National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases, NIH). Symptoms & Causes of Constipation. niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/constipation/symptoms-causes (ostatnia aktualizacja: maj 2018).
[2] Chang L, Chey WD, Imdad A, et al. AGA-ACG Clinical Practice Guideline: Pharmacological Management of Chronic Idiopathic Constipation. Am J Gastroenterol. 2023;118(6):936-954. DOI: 10.14309/ajg.0000000000002227. PMID: 37211380.
[3] WHO. Physical activity fact sheet. who.int/news-room/fact-sheets/detail/physical-activity.
